Copyright © 2002/ 2004: Het Prieeltje Online.  All rights reserved. Webdesign: Henri Thijs. Niets uit deze uitgave mag worden
gekopieerd zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever. 't (muzen-)Koeriertje, Het Oog van de Roos en Het Prieeltje Online zijn
trademarks van  Het Prieeltje v.z.w., Demerstraat 32 bus 7, 3290 Diest. (België).  Tel. 013/33.55.16.  Deze site kan best worden bekeken
met en werd speciaal geconcipieerd voor  de standaardschermresolutie van 800 x 600.  
Netbook nummer 39: John Sweet.  Stilte in het huis der waarheden.  
Uitgave Het Prieeltje Online. Vertaling: Henri Thijs.   Klik op http:
//
www.hetprieeltje.net/netbook39/intro.html of surf naar www.
hetprieeltje.net, klikken op Netbook nummer 39.

John Sweet: “het woord is een steen” door Henri
Thijs

De Amerikaanse dichter John Sweet, 34, woont met zijn familie in New
York, waar hij zijn vroegere opleiding van een verhongerend artiest inruilde
voor een bestaan van speurder naar woorden. Hij is een fervent tegenstander
van poëziescholen en zegt zelf door artiesten als Jackson Pollock, Henri
Frayne, Bod Dylan en Yves Tanguy beïnvloed te zijn. Publiceert sedert 1988.
Zijn meest recente publicaties omvatten o.a. “Songs for Soft Voice and
Hammer “(1999), “Approaching Lost” (2002) en de dichtbundel “Human
Cathedrals” (2003). De dichter is met zijn poëzie rijkelijk aanwezig op het
web.  Zo publiceerde hij onlangs een bijzonder merkwaardig “chapbook”
getiteld “Silence in the house of truths” dat door Henri Thijs werd vertaald en
opgenomen in de digitale bibliotheek van het Prieeltje (zie hierboven).
John Sweet is een schrijver van gedichten die weigert zichzelf een dichter te
noemen.  Hij beschouwt zijn werk dan ook geringschattend als een lokale
bedoening bestemd voor verspreiding op kleine oplagen.  Zijn poëzie is erg
controversieel omdat hij probeert ons zijn ideeën te verkondigen over de
waarheid – en iedereen heeft over die waarheid andere ideeën, omdat de
feiten nooit voldoende interpretatiegetrouw blijken te zijn.  Geef maar eens
aan mensen een aantal feiten over wat werkelijk gebeurde in een bepaalde
situatie, beweert hij en je zult zien dat je even zoveel theorieën en leugens
terug ontvangt.  Sweet probeert daarom vooral buitensporige en
afschuwelijke menselijke handelingen te beschrijven die thuishoren ofwel in de
wereld van het gewelddadige en de anti-oorlogshetze, of  van meer bekende
thema’s zoals verkrachting, abortus en zelfs definities van kunst.
Bovendien is hij een overtuigd niet-gelovige.  Hij gelooft in geen enkele god
of goden, noch in een soort van leven na de dood.  Dat hij soms toch schijnt
te refereren naar een Christelijke god in sommige van zijn gedichten is dus
duidelijk maar een stilistisch schijnmanoeuvre van een overtuigd en fervent
atheïst.  Ook dit facet beklemtoont het controversieel karakter van zijn
oeuvre.
Sweet blijft ook bij de dagelijkse realiteit waarin hij zich bevindt om stof
tot schrijven te ontdekken.  Als hij zijn gedichten schrijft put hij zijn eerste
inspiratie vaak uit wat hij zag en las in het nieuws van elke dag.  Hij gelooft in
het geheel niet in de muze en doet ook nooit een poging om de dingen
prettiger en romantischer voor te stellen dat ze in zijn ogen zijn. Hij is een
cynische realist in hart en nieren.   Daarom ontpopt hij zich ook meermaals als
een bewust speler met de emoties van de lezer in die mate dat hij probeert
een reactie los te weken door de normale alledaagse bezigheden  te doen
contrasteren met handelingen van geweld of dood.  Dat contrast is de bron
van zijn evocatieve kracht uitmondend in verzen die in niets gelijken op mooie
beeldspraak of mooischrijverij maar geënt zijn op de rauwe werkelijkheid van
feiten en gebeurtenissen als “stenen van het woord”.  In een van de gedichten
in deze bundeling stelt hij het pertinent zo voor: “ wat is het woord anders
dan een steen om te gooien naar de zwakken?”
De dichter gelooft ook dat alles waarmee critici, uitgevers en lezers niet
akkoord gaan of andere meningen dan de zijne aankleven, zijn werk doet
belanden in de sfeer van het politieke.  Nu is het Politiek Geschrijf van welke
soort ook per definitie erg controversieel omdat iedereen verschillende
meningen voorstaat over wat er dient te gebeuren op regeringsniveau bij
voorbeeld.  Toch is hij geen politiek geëngageerd schrijver omdat het bij hem
erop aankomt tegendraadse ideeën in zijn poëzie te verkondigen die indruisen
tegen de gangbare media en de stand van de actuele ethiek.  In dat opzicht is
hij een expliciet modern en progressief kunstenaar die toekijkt en observeert
maar zich bewust is van het feit dat het zien in feite “het niet-zien” is zoals
hij het zelf mooi formuleert: “om het even waar je ook kijkt, je zult eindigen
als een blinde”.  
De grote verdienste van deze poëzie geuit in uiterst gebalde verzen met
contrasterende beelden is dat ze de moderne lezer wil leren zien.  Gluren
achter de coulissen van het dagelijkse reilen en zeilen is geen sinecure en
vereist een schoktherapie om de geest los te weken uit het dagelijkse
wambuis van geplogenheden en beschavingsrituelen.  Deze schoktherapie
tracht hij in zijn verzen te bewerkstelligen door een kortsluiting teweeg te
brengen niet enkel in de ideeën die op de "backstage" aanwezig blijken te
zijn, maar ook door stuitende en stotterende enjambementen en alliteraties,
ontbrekende leestekens en onderwerpen en last but not least botsende
woorden en klanken die als keien tegen elkaar ketsen in uiterst korte en
elliptische zinnen.  Dat brengt uiteraard geen verfijnde en mooie poëzie tot
stand maar wel een uiterst gespannen klankveld in stelling dat de emoties doet
stollen en de gedachte verkillen.   Het ontnuchterend effect dat ongetwijfeld
hieruit volgt is in staat een proces van bewustwording en realiteitszin te
ontwikkelen dat straalt als een zon van begrip.  Zo kunnen we "leren zien als
een blinde in de duisternis" en de maatschappelijke hypocrisie ontwijken die
als een donker masker een domper legt op onze inzichten en ervaringen.  
Poëzie dus niet als een verheven symbool van dromerij en metafoor, maar als
een instrument om de werkelijkheid “hard tegen hard” te lijf te gaan.   
Origineler en nuttiger schrijven is velen in deze context niet gegeven.  John
Sweet brengt aldus een nieuwe “moderne visie” in het poëtisch gebeuren van
vandaag.  

(geplaatst op 04-03-2004)

terug naar boven
ONDER DE LEESLAMP

"Stilte in het huis der Waarheden" door
John Sweet