| Copyright © 2002/ 2004: Het Prieeltje Online. All rights reserved. Webdesign: Henri Thijs. Niets uit deze uitgave mag worden gekopieerd zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever. 't (muzen-)Koeriertje, Het Oog van de Roos en Het Prieeltje Online zijn trademarks van Het Prieeltje v.z.w., Demerstraat 32 bus 7, 3290 Diest. (België). Tel. 013/33.55.16. Deze site kan best worden bekeken met en werd speciaal geconcipieerd voor de standaardschermresolutie van 800 x 600. |
"OP DE OEVER VAN DE WOORDEN" van Aridjis, Becerra e.a.,
NetBook nummer 20 van Het Prieeltje Online. Te lezen op de site van
Het Prieeltje Online (www.hetprieeltje.net), klikken op NetBook 20.
Het twintigste nummer getiteld OP DE OEVER VAN DE WOORDEN in de
bekende serie van onze NetBooks van Het Prieeltje Online is een kanjer van
een bundel geworden. Niet minder dan 17 Mexicaanse dichters passeren er
de revue met vaak (bij ons weten) nooit eerder vertaalde poëzie in het
Nederlands. Aandachtige surfers naar onze websites zullen wel al lang in de
gaten hebben dat deze e-zine meer dan een gezonde belangstelling koestert
voor de Zuid-Amerikaanse poëzie(cf. de rubriek "Dagboek van een
Verleider" in 't muzenkoeriertje, archiefpagina's). En dit zeker niet alleen
omwille van het exotische karakter ervan dat zeker wel aanwezig is in deze
verzen, niet alleen om de weelderigheid van de beeldspraak, de
breedsprakerige en uitvoerige stijl, de inhoud met alledaagse toegankelijke
onderwerpen zoals leven, liefde en dood, maar ook en vooral om het
specifieke picturale van deze verzen gestoeld op een amalgaam van
stromingen zoals daar zijn: het irrationalisme, het symbolisme, het surrealisme
en last but not least het sociaal engagement. Met vaak barokke en gedurfde
metaforen en het "opbreken van de taal" staan deze dichters minstens op het
niveau van wereldberoemde epigonen zoals Charles Baudelaire, Walt
Whitman, Edgar Allan Poe, Paul Valéry, Eliot en andere grootheden die hun
stempel drukten op de ons bekende en wereldwijd vertaalde internationale
poëzie. Maar er is meer. Thema's als wetenschap, industrie en vooral de
Metropool (Mexico City) eisen hun plaats op in deze kleurrijke verzen
evenals de onmacht om dat reusachtig continent, dat hun land zowel
geografisch als politiek is, in een poëtische greep te krijgen. In het algemeen
betreft het hier poëzie zonder metrum, rijm en leestekens en als deze
elementen dan toch aanwezig zijn dan worden ze op een onconventionele
wijze aangewend en resoluut uit hun gangbare rituele functie gelicht zodat
dichtvormen ontstaan in een nieuwe ultra moderne stijl die verrassend en
beklijvend overkomt. Niet altijd is deze poëzie even toegankelijk dan ze op
het eerste gezicht wel lijkt. De soms wat arbitrair lijkende zinsconstructies en
woordbetekenissen die een dubbele gelaagdheid toebedeeld krijgen, klinken
ons Europeanen misschien wat onwennig in het poëtisch oor. Maar wie zich
de moeite getroost om achter deze klinkende versvormen de diepere
betekenislagen aan te boren, ontdekt een heel continent van
gevoelsmodulaties, maatschappijkritiek en sociale bewogenheid.
Zowel bij Aridjis als bij Becerra, de eerste twee dichters in deze verzameling,
gaat het in het bijzonder om een maalstroom van verrassingen die overvloedig
het leven en de dood beschrijven in lange verzen gevuld met nostalgie,
herinneringen en sensualiteit. Bij Rosario Castellanos, de eerste van de
vrouwelijke vertegenwoordigsters in deze collectie daarentegen, beogen de
schilderachtige verzen vooral de sociale kloof te dichten tussen de
Pre-Columbiaanse en de Europese culturele tradities van Mexico met daarbij
nadruk op het fenomeen van de vervreemding van de vrouw die in beide
culturele tradities gemeengoed is geworden. Haar functie als diplomaat van
haar land en haar vele reizen hebben daar zeker toe bijgedragen. In dezelfde
trant maar dan met nadruk op de situatie van de Maya-vrouwen dicht onze
tweede vrouw in de verzameling nl. Briceida Cuevas Cob. In haar gedichten
lichten a.h.w. kleine portretten op van het dagelijkse leven (van geboorte tot
aan de dood) en horen we ook protestklanken tegen het
minderwaardigheidscomplex eigen aan haar stamgenoten. Maar zij doet dit
dan wel op een bijzondere frisse en overtuigende wijze met verzen die
uitblinken in originele beeldspraak en sprankelende stijl. De derde vrouw in
de rij, nl. Isabel Fraire is dan weer een uitgesproken kosmopoliet die door
puike vertalingen en kiritieken van internationale poëzie een flinke bijdrage
heeft geleverd aan de universalisering en ontwikkeling van de letteren in
Mexico sedert de zestiger jaren. José Gorostiza vervolgens werkte in
dezelfde mate aan die evolutie van de "schone letteren" in zijn land door zich
resoluut (samen met zijn groep de zgn. Contemporaneos) af te zetten tegen
het strenge nationalisme van de postrevolutionaire Mexicaanse kunst die
aardig op weg was de zuivere poëtische uitingsvormen de das om te doen.
Zijn poëzie is voornamelijk een pleidooi voor de literaire esthetiek. Getuige
hiervan zijn subliem meesterwerk "Dood zonder einde". Met werk dat
duidelijk schatplichtig is aan het rebellerend non-conformisme van de
Amerikaanse dichter Walt Whitman heeft Efrain Huerta een sociale en vooral
socio-erotische weelde gebracht in de Mexicaanse poëzie van de moderne
tijd. Samen met Renato Leduc, die ook erotisch-getinte verzen pleegde en
daarbij sterk aanleunde bij de orale traditie van zijn land, bracht hij een
zekere gratie en gesublimeerde spot in het verzendom van het naoorlogse
Mexicaanse literaire forum. De zogenaamde "experimentelen" in deze
bundeling worden vertegenwoordigd door het triumviraat Novo/Villaurrutia
en Zaid. Het zijn alle drie leden van de reeds genoemde controversiële groep
"Contemporaneos" die tot doel hadden een positieve bijdrage te leveren aan
de vernieuwing van de Mexicaanse literatuur en poëzie. Het zijn stuk voor
stuk dichters met een groot intellectueel vermogen die met een grotis dosis
geestigheid en loyauteit heldere gedichten schrijven. Zij schuwen daarbij
geenszins bepaalde vormen van het scepticisme en een uitgesproken ironie
om politieke dialectieken, erotische gevechten en verklarende relaties tussen
de lezers en de tekst te bespelen. Dat is allemaal nog klein bier vergeleken
met het buitengewoon talent van José Emilio Pacheco die als dichter een
vruchtbaar perfectionist is in hart en nieren. Met zijn uitzonderlijke visies en
veelheid van poëtische stijlen, traditionele en moderne, weet hij het verleden
en het heden te verbinden van zowel de Latijns-Amerikaanse als de Spaanse
poëzie, wat toch een niet geringe prestatie is. Zijn gedichten vol met
commentaren op en citaten en variaties van literaire voorgangers noemt hij
Aproximaciones (Benaderingen). Volgens Wouter Noordewier zijn ze
enigszins te vergelijken met de "ready mades" in de beeldende kunst. Een
ander poëtisch zwaargewicht in deze publicatie is zonder twijfel Jaimes
Sabines. In een gedurfd hedendaags idioom behandelen zijn gedichten de zin
en de onzin van het bestaan. Deze begaafde en intellectuele dichter die er
genoegen in schept taboes te doorbreken is zoals de confessionele dichters
ook de auteur van de emotionele helderheid bij uitstek. De combinatie van
intellectueel scepticisme en zuivere emotie heeft van hem terecht een van de
belangrijkste dichters gemaakt van zijn generatie.
Met Nobellaureaut en poëtisch krachtpatser van formaat Octavia Paz sluiten
wij de rij van literaire grootmeesters in deze verzameling. Het belang en de
impact van deze literaire duizendpoot, tevens diplomaat en surrealistisch
voorvechter in de hoogste graad, werden reeds meermaals in talrijke studies
en essays verwoord. De schrijver van het alom gekende en geprezen "Het
Labyrint van de Eenzaamheid" heeft meer dan voldoende de universaliteit van
zijn dubbel talent als essayist en poëet bevestigd. Voegen we tenslotte hier
nog aan toe dat in zijn verzen en in de poëzie van het overgrote deel van de
dichters opgenomen in deze bloemlezing tevens luid de echo's weerklinken
van een eeuwenoude beschaving en een beeldcultuur die zijn weergave elders
nooit heeft gekend. Redenen genoeg dus om deze bundel warm aan te
bevelen bij ons lezerspubliek en te bestempelen als een aanrader van het
eerste uur voor elke rechtgeaarde poëzieliefhebber!
terug naar boven
NetBook nummer 20 van Het Prieeltje Online. Te lezen op de site van
Het Prieeltje Online (www.hetprieeltje.net), klikken op NetBook 20.
Het twintigste nummer getiteld OP DE OEVER VAN DE WOORDEN in de
bekende serie van onze NetBooks van Het Prieeltje Online is een kanjer van
een bundel geworden. Niet minder dan 17 Mexicaanse dichters passeren er
de revue met vaak (bij ons weten) nooit eerder vertaalde poëzie in het
Nederlands. Aandachtige surfers naar onze websites zullen wel al lang in de
gaten hebben dat deze e-zine meer dan een gezonde belangstelling koestert
voor de Zuid-Amerikaanse poëzie(cf. de rubriek "Dagboek van een
Verleider" in 't muzenkoeriertje, archiefpagina's). En dit zeker niet alleen
omwille van het exotische karakter ervan dat zeker wel aanwezig is in deze
verzen, niet alleen om de weelderigheid van de beeldspraak, de
breedsprakerige en uitvoerige stijl, de inhoud met alledaagse toegankelijke
onderwerpen zoals leven, liefde en dood, maar ook en vooral om het
specifieke picturale van deze verzen gestoeld op een amalgaam van
stromingen zoals daar zijn: het irrationalisme, het symbolisme, het surrealisme
en last but not least het sociaal engagement. Met vaak barokke en gedurfde
metaforen en het "opbreken van de taal" staan deze dichters minstens op het
niveau van wereldberoemde epigonen zoals Charles Baudelaire, Walt
Whitman, Edgar Allan Poe, Paul Valéry, Eliot en andere grootheden die hun
stempel drukten op de ons bekende en wereldwijd vertaalde internationale
poëzie. Maar er is meer. Thema's als wetenschap, industrie en vooral de
Metropool (Mexico City) eisen hun plaats op in deze kleurrijke verzen
evenals de onmacht om dat reusachtig continent, dat hun land zowel
geografisch als politiek is, in een poëtische greep te krijgen. In het algemeen
betreft het hier poëzie zonder metrum, rijm en leestekens en als deze
elementen dan toch aanwezig zijn dan worden ze op een onconventionele
wijze aangewend en resoluut uit hun gangbare rituele functie gelicht zodat
dichtvormen ontstaan in een nieuwe ultra moderne stijl die verrassend en
beklijvend overkomt. Niet altijd is deze poëzie even toegankelijk dan ze op
het eerste gezicht wel lijkt. De soms wat arbitrair lijkende zinsconstructies en
woordbetekenissen die een dubbele gelaagdheid toebedeeld krijgen, klinken
ons Europeanen misschien wat onwennig in het poëtisch oor. Maar wie zich
de moeite getroost om achter deze klinkende versvormen de diepere
betekenislagen aan te boren, ontdekt een heel continent van
gevoelsmodulaties, maatschappijkritiek en sociale bewogenheid.
Zowel bij Aridjis als bij Becerra, de eerste twee dichters in deze verzameling,
gaat het in het bijzonder om een maalstroom van verrassingen die overvloedig
het leven en de dood beschrijven in lange verzen gevuld met nostalgie,
herinneringen en sensualiteit. Bij Rosario Castellanos, de eerste van de
vrouwelijke vertegenwoordigsters in deze collectie daarentegen, beogen de
schilderachtige verzen vooral de sociale kloof te dichten tussen de
Pre-Columbiaanse en de Europese culturele tradities van Mexico met daarbij
nadruk op het fenomeen van de vervreemding van de vrouw die in beide
culturele tradities gemeengoed is geworden. Haar functie als diplomaat van
haar land en haar vele reizen hebben daar zeker toe bijgedragen. In dezelfde
trant maar dan met nadruk op de situatie van de Maya-vrouwen dicht onze
tweede vrouw in de verzameling nl. Briceida Cuevas Cob. In haar gedichten
lichten a.h.w. kleine portretten op van het dagelijkse leven (van geboorte tot
aan de dood) en horen we ook protestklanken tegen het
minderwaardigheidscomplex eigen aan haar stamgenoten. Maar zij doet dit
dan wel op een bijzondere frisse en overtuigende wijze met verzen die
uitblinken in originele beeldspraak en sprankelende stijl. De derde vrouw in
de rij, nl. Isabel Fraire is dan weer een uitgesproken kosmopoliet die door
puike vertalingen en kiritieken van internationale poëzie een flinke bijdrage
heeft geleverd aan de universalisering en ontwikkeling van de letteren in
Mexico sedert de zestiger jaren. José Gorostiza vervolgens werkte in
dezelfde mate aan die evolutie van de "schone letteren" in zijn land door zich
resoluut (samen met zijn groep de zgn. Contemporaneos) af te zetten tegen
het strenge nationalisme van de postrevolutionaire Mexicaanse kunst die
aardig op weg was de zuivere poëtische uitingsvormen de das om te doen.
Zijn poëzie is voornamelijk een pleidooi voor de literaire esthetiek. Getuige
hiervan zijn subliem meesterwerk "Dood zonder einde". Met werk dat
duidelijk schatplichtig is aan het rebellerend non-conformisme van de
Amerikaanse dichter Walt Whitman heeft Efrain Huerta een sociale en vooral
socio-erotische weelde gebracht in de Mexicaanse poëzie van de moderne
tijd. Samen met Renato Leduc, die ook erotisch-getinte verzen pleegde en
daarbij sterk aanleunde bij de orale traditie van zijn land, bracht hij een
zekere gratie en gesublimeerde spot in het verzendom van het naoorlogse
Mexicaanse literaire forum. De zogenaamde "experimentelen" in deze
bundeling worden vertegenwoordigd door het triumviraat Novo/Villaurrutia
en Zaid. Het zijn alle drie leden van de reeds genoemde controversiële groep
"Contemporaneos" die tot doel hadden een positieve bijdrage te leveren aan
de vernieuwing van de Mexicaanse literatuur en poëzie. Het zijn stuk voor
stuk dichters met een groot intellectueel vermogen die met een grotis dosis
geestigheid en loyauteit heldere gedichten schrijven. Zij schuwen daarbij
geenszins bepaalde vormen van het scepticisme en een uitgesproken ironie
om politieke dialectieken, erotische gevechten en verklarende relaties tussen
de lezers en de tekst te bespelen. Dat is allemaal nog klein bier vergeleken
met het buitengewoon talent van José Emilio Pacheco die als dichter een
vruchtbaar perfectionist is in hart en nieren. Met zijn uitzonderlijke visies en
veelheid van poëtische stijlen, traditionele en moderne, weet hij het verleden
en het heden te verbinden van zowel de Latijns-Amerikaanse als de Spaanse
poëzie, wat toch een niet geringe prestatie is. Zijn gedichten vol met
commentaren op en citaten en variaties van literaire voorgangers noemt hij
Aproximaciones (Benaderingen). Volgens Wouter Noordewier zijn ze
enigszins te vergelijken met de "ready mades" in de beeldende kunst. Een
ander poëtisch zwaargewicht in deze publicatie is zonder twijfel Jaimes
Sabines. In een gedurfd hedendaags idioom behandelen zijn gedichten de zin
en de onzin van het bestaan. Deze begaafde en intellectuele dichter die er
genoegen in schept taboes te doorbreken is zoals de confessionele dichters
ook de auteur van de emotionele helderheid bij uitstek. De combinatie van
intellectueel scepticisme en zuivere emotie heeft van hem terecht een van de
belangrijkste dichters gemaakt van zijn generatie.
Met Nobellaureaut en poëtisch krachtpatser van formaat Octavia Paz sluiten
wij de rij van literaire grootmeesters in deze verzameling. Het belang en de
impact van deze literaire duizendpoot, tevens diplomaat en surrealistisch
voorvechter in de hoogste graad, werden reeds meermaals in talrijke studies
en essays verwoord. De schrijver van het alom gekende en geprezen "Het
Labyrint van de Eenzaamheid" heeft meer dan voldoende de universaliteit van
zijn dubbel talent als essayist en poëet bevestigd. Voegen we tenslotte hier
nog aan toe dat in zijn verzen en in de poëzie van het overgrote deel van de
dichters opgenomen in deze bloemlezing tevens luid de echo's weerklinken
van een eeuwenoude beschaving en een beeldcultuur die zijn weergave elders
nooit heeft gekend. Redenen genoeg dus om deze bundel warm aan te
bevelen bij ons lezerspubliek en te bestempelen als een aanrader van het
eerste uur voor elke rechtgeaarde poëzieliefhebber!
terug naar boven
 | |  | |  | |  | |  | |  |
ONDER DE LEESLAMP
VERZEN MET EEN MAALSTROOM VAN
VERRASSINGEN door Henri Thijs
VERZEN MET EEN MAALSTROOM VAN
VERRASSINGEN door Henri Thijs