| Copyright © 2002/ 2004: Het Prieeltje Online. All rights reserved. Webdesign: Henri Thijs. Niets uit deze uitgave mag worden gekopieerd zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever. 't (muzen-)Koeriertje, Het Oog van de Roos en Het Prieeltje Online zijn trademarks van Het Prieeltje v.z.w., Demerstraat 32 bus 7, 3290 Diest. (België). Tel. 013/33.55.16. Deze site kan best worden bekeken met en werd speciaal geconcipieerd voor de standaardschermresolutie van 800 x 600. |
Netbook nummer 42: Stephen Crane. Oorlog is lief en andere verzen.
Uitgave Het Prieeltje Online. Vertaling: Henri Thijs. Klik op http:
//www.hetprieeltje.net/netbook42/titel.html of surf naar www.
hetprieeltje.net, klikken op Netbook nummer 42.
Stephan CRANE: “een anachronistisch dichter” door
Henri Thijs
Stephen Crane werd geboren in Neward, New Yersey op 1 november 1871
als het veertiende kind van een methodistisch prediker. Al op de leeftijd van
8 jaar begon hij verhalen te schrijven en op zijn zestiende schreef hij artikelen
voor de New York Tribune. Hij studeerde aan de Lafayette College en de
universiteit van Syracuse. Nadat zijn moeder stierf in 1980 – zijn vader was
hem reeds eerder ontvallen – verhuisde hij naar New York waar hij een
zwerversbestaan leidde en werkte als een free-lance auteur en journalist.
Levend van zijn pen, woonde hij temidden van de minstbedeelden in de
armenbuurt van Bowery waar hij ook al opzoekingswerk verrichtte voor zijn
eerste roman. In 1893 bracht hij in eigen beheer, met geld geleend van zijn
broer, zijn eersteling “Maggie: A Girl Of The Streets” uit. Het werk werd
een mijlpaal voor de ontwikkeling van het literair naturalisme. In 1895
verscheen zijn eerste dichtbundel “The Black Rider” waarna hij ging werken
als oorlogscorrespondent. In die hoedanigheid reisde hij de wereld rond en
verbleef hij in Griekenland, Cuba, Texas en Mexico. Zijn kortverhaal “The
Open Boat” is gebaseerd op het waar gebeurd relaas van zijn schipbreuk op
weg naar Cuba in 1896. Met een kleine groep medepassagiers bracht hij
verschillende dagen al drijvend op zee door alvorens te worden gered. Deze
gebeurtenis was erg belastend voor zijn gezondheid vermits hij toen al aan
tuberculose leed. In 1898 vestigde hij zich in Sussex, Engeland, waar hij
bevriend werd met Joseph Conrad, H.G. Wells en Henry James. In deze
periode schreef hij ook “George’s Mother” over het leven in Bowery. In
1899 verscheen “Active Service” dat de Grieks-Turkse oorlog beschreef. In
hetzelfde jaar reisde hij terug naar Cuba om de Spaans-Amerikaanse oorlog
te verslaan, maar hij moest om gezondheidsreden terugkeren naar Engeland
en werd een weinig later opgenomen in een sanatorium in Badenweiler
Duitsland waar hij stierf op 5 juni 1900. Hij was dan amper 28 jaar.
Zijn meest bekende werk was zijn tweede roman getiteld "Red Badge of
Courage" waarmee hij internationale faam genoot en waarin hij de
Amerikaanse burgeroorlog beschreef. Zijn poëzieoeuvre werd verzameld in
"War is Kind and Other Lines" en postuum in "The Black Riders and other
Lines" in 1905. Onderhavig NetBook bevat een bloemlezing uit beide
bundels.
Stephan Crane vestigde zijn faam als auteur met zijn (tweede) roman over de
burgeroorlog, “The Red Badge of Courage”. Als dichter is hij nauwelijks
gekend in de USA. Behalve in enkele bloemlezingen bereikt zijn poëzie niet
de publicitaire aandacht die zij verdient. Want zijn poëtisch oeuvre is
minstens zo belangrijk als dat van Whitman en Dickinson en hij kan zelfs
worden beschouwd als een van de belangrijkste Amerikaanse dichters uit de
negentiende eeuw.
Stephen’s poëzie is vaak scherp en slaat een ironische toon aan als hij dicht
over zijn “Groot Onderwerp” van de oorlog. Het eerste wat opvalt bij het
lezen van zijn poëzie is de uiterst verfrissende toon en de volgehouden
scherpzinnigheid van zijn “vrije” verzen. Zeker als men ze plaatst in hun
context van de negentiende eeuw die een Amerikaanse poëzie toont vol van
conventionele geladenheid en regelstroefheid eigen aan het tijdperk. Hij was
trouwens een fervent reiziger waarvan duidelijk sporen achterbleven in zijn
werk (zoals de "Black Riders and other lines" waarvan uittreksels werden
vertaald in dit netboek). De auteur stierf spijtig genoeg op zeer jeugdige
leeftijd zodat we wellicht met zijn beloftevolle rijpste werk nooit hebben
kunnen kennismaken.
Op het eerste gezicht is de keuze van onze redactie voor het werk van een
dichter uit de negentiende eeuw misschien controversieel te noemen. Maar
bij nader toezien blijkt het hier te gaan om een auteur die verrassend fris
schrijft als men bedenkt dat zijn verzen meer dan 100 jaar geleden zijn
onststaan. Zijn poëtisch oeuvre is beknopt maar uiterst direct en ademt een
atmosfeer van extreme vrijheid uit wat de vorm van zijn gedichten betreft.
Geen keurslijf van rijmpatronen, sonnetten, alliteraties en andere stilistische
wetmatigheden kleurt de wrange boodschap van zijn oeuvre. En toch gaat
het hier geenszins om simplistische poëzie die oppervlakkig en clichématig
overkomt. Integendeel. Crane schrijft poëzie die blijkbaar in onze tijd nog
altijd niet met veel intensiteit geschreven wordt. Poëzie zoals dat medium
naar ons bescheiden aanvoelen eigenlijk hoort te zijn: geen franjes of figuren
die het beeld verstoren, maar een directe taal die geen strofenbouw en
klassieke verzenregels nodig heeft om de boodschap over te brengen en
daarbij alleszins blijkt geeft van een zeer grote diepgang en dubbele
gelaagdheid . Want opgelet, achter deze ogenschijnlijk simpele verzen en
vooral korte overpeinzingen schuilt een diepgang die beklijvend is en
verbazing opwekt. Tevens slaan deze verzen een toonaard aan die fris klinkt
als de lente. Wie dat als dichter op zijn achtentwintig jaar al verwezenlijkt
op een ogenblik dat zijn talent nog maar in de startblokken staat is op zijn
minst een auteur van wereldklasse die als voorbeeld voor onze moderne
sonnettenschrijvers zeker een plaats verdient in de bibliotheek van onze
letteren.
(geplaatst op 15-03-2004)
terug naar boven
Uitgave Het Prieeltje Online. Vertaling: Henri Thijs. Klik op http:
//www.hetprieeltje.net/netbook42/titel.html of surf naar www.
hetprieeltje.net, klikken op Netbook nummer 42.
Stephan CRANE: “een anachronistisch dichter” door
Henri Thijs
Stephen Crane werd geboren in Neward, New Yersey op 1 november 1871
als het veertiende kind van een methodistisch prediker. Al op de leeftijd van
8 jaar begon hij verhalen te schrijven en op zijn zestiende schreef hij artikelen
voor de New York Tribune. Hij studeerde aan de Lafayette College en de
universiteit van Syracuse. Nadat zijn moeder stierf in 1980 – zijn vader was
hem reeds eerder ontvallen – verhuisde hij naar New York waar hij een
zwerversbestaan leidde en werkte als een free-lance auteur en journalist.
Levend van zijn pen, woonde hij temidden van de minstbedeelden in de
armenbuurt van Bowery waar hij ook al opzoekingswerk verrichtte voor zijn
eerste roman. In 1893 bracht hij in eigen beheer, met geld geleend van zijn
broer, zijn eersteling “Maggie: A Girl Of The Streets” uit. Het werk werd
een mijlpaal voor de ontwikkeling van het literair naturalisme. In 1895
verscheen zijn eerste dichtbundel “The Black Rider” waarna hij ging werken
als oorlogscorrespondent. In die hoedanigheid reisde hij de wereld rond en
verbleef hij in Griekenland, Cuba, Texas en Mexico. Zijn kortverhaal “The
Open Boat” is gebaseerd op het waar gebeurd relaas van zijn schipbreuk op
weg naar Cuba in 1896. Met een kleine groep medepassagiers bracht hij
verschillende dagen al drijvend op zee door alvorens te worden gered. Deze
gebeurtenis was erg belastend voor zijn gezondheid vermits hij toen al aan
tuberculose leed. In 1898 vestigde hij zich in Sussex, Engeland, waar hij
bevriend werd met Joseph Conrad, H.G. Wells en Henry James. In deze
periode schreef hij ook “George’s Mother” over het leven in Bowery. In
1899 verscheen “Active Service” dat de Grieks-Turkse oorlog beschreef. In
hetzelfde jaar reisde hij terug naar Cuba om de Spaans-Amerikaanse oorlog
te verslaan, maar hij moest om gezondheidsreden terugkeren naar Engeland
en werd een weinig later opgenomen in een sanatorium in Badenweiler
Duitsland waar hij stierf op 5 juni 1900. Hij was dan amper 28 jaar.
Zijn meest bekende werk was zijn tweede roman getiteld "Red Badge of
Courage" waarmee hij internationale faam genoot en waarin hij de
Amerikaanse burgeroorlog beschreef. Zijn poëzieoeuvre werd verzameld in
"War is Kind and Other Lines" en postuum in "The Black Riders and other
Lines" in 1905. Onderhavig NetBook bevat een bloemlezing uit beide
bundels.
Stephan Crane vestigde zijn faam als auteur met zijn (tweede) roman over de
burgeroorlog, “The Red Badge of Courage”. Als dichter is hij nauwelijks
gekend in de USA. Behalve in enkele bloemlezingen bereikt zijn poëzie niet
de publicitaire aandacht die zij verdient. Want zijn poëtisch oeuvre is
minstens zo belangrijk als dat van Whitman en Dickinson en hij kan zelfs
worden beschouwd als een van de belangrijkste Amerikaanse dichters uit de
negentiende eeuw.
Stephen’s poëzie is vaak scherp en slaat een ironische toon aan als hij dicht
over zijn “Groot Onderwerp” van de oorlog. Het eerste wat opvalt bij het
lezen van zijn poëzie is de uiterst verfrissende toon en de volgehouden
scherpzinnigheid van zijn “vrije” verzen. Zeker als men ze plaatst in hun
context van de negentiende eeuw die een Amerikaanse poëzie toont vol van
conventionele geladenheid en regelstroefheid eigen aan het tijdperk. Hij was
trouwens een fervent reiziger waarvan duidelijk sporen achterbleven in zijn
werk (zoals de "Black Riders and other lines" waarvan uittreksels werden
vertaald in dit netboek). De auteur stierf spijtig genoeg op zeer jeugdige
leeftijd zodat we wellicht met zijn beloftevolle rijpste werk nooit hebben
kunnen kennismaken.
Op het eerste gezicht is de keuze van onze redactie voor het werk van een
dichter uit de negentiende eeuw misschien controversieel te noemen. Maar
bij nader toezien blijkt het hier te gaan om een auteur die verrassend fris
schrijft als men bedenkt dat zijn verzen meer dan 100 jaar geleden zijn
onststaan. Zijn poëtisch oeuvre is beknopt maar uiterst direct en ademt een
atmosfeer van extreme vrijheid uit wat de vorm van zijn gedichten betreft.
Geen keurslijf van rijmpatronen, sonnetten, alliteraties en andere stilistische
wetmatigheden kleurt de wrange boodschap van zijn oeuvre. En toch gaat
het hier geenszins om simplistische poëzie die oppervlakkig en clichématig
overkomt. Integendeel. Crane schrijft poëzie die blijkbaar in onze tijd nog
altijd niet met veel intensiteit geschreven wordt. Poëzie zoals dat medium
naar ons bescheiden aanvoelen eigenlijk hoort te zijn: geen franjes of figuren
die het beeld verstoren, maar een directe taal die geen strofenbouw en
klassieke verzenregels nodig heeft om de boodschap over te brengen en
daarbij alleszins blijkt geeft van een zeer grote diepgang en dubbele
gelaagdheid . Want opgelet, achter deze ogenschijnlijk simpele verzen en
vooral korte overpeinzingen schuilt een diepgang die beklijvend is en
verbazing opwekt. Tevens slaan deze verzen een toonaard aan die fris klinkt
als de lente. Wie dat als dichter op zijn achtentwintig jaar al verwezenlijkt
op een ogenblik dat zijn talent nog maar in de startblokken staat is op zijn
minst een auteur van wereldklasse die als voorbeeld voor onze moderne
sonnettenschrijvers zeker een plaats verdient in de bibliotheek van onze
letteren.
(geplaatst op 15-03-2004)
terug naar boven
 | |  | |  | |  | |  | |  |
ONDER DE LEESLAMP
"OORLOG IS LIEF en andere verzen" door
Stephen CRANE
"OORLOG IS LIEF en andere verzen" door
Stephen CRANE