kaviaargevangenschap

HET RECHT OP GEVANGENSCHAP

‘Champagne,’ zei het ultrarechtse kamerlid Wilders. Dat is diegene die er net
zulke ideeën op nahoudt als onze minister van deportatiezaken Verdonk,
alleen durft hij het wel eerlijk te zeggen en daar houd ik van. Het geeft de
politicus een gezicht in plaats van een masker.
Ja, een fles champagne zal hij ontkurken op de dag dat hij kamp Zeist mag
verlaten, zo heeft hij gezegd. Dat zou op die dag nog een maand duren. Een
hemeltergende maand nog in een cel door te brengen. Of nee, in twee cellen,
want als bedreigd kamerlid krijgt hij de ruimte. Maar hij weet hoe het voelt,
bezweert hij, en het is vreselijk om je tijd in een cel te moeten slijten. Ieder
ander die dit tegen me zegt, zal ik de hand schudden, zoals die gezichten die
ik in kamp Zeist achter de tralies zag, maar waarnaar ik enkel zwaaien kon.
Die gezichten van die mensen die er voor onbepaalde tijd wachten. Die
gezichten, daags voordat ik hoorde dat heer Wilders nog een maand te gaan
had in kamp Zeist. Daags voordat hij aankondigde hoe hij van plan was de
intrek in zijn nieuwe, zwaarbeveiligde, woning te vieren. Ik houd van die
eerlijkheid, heb ik zojuist geschreven. Welnu, laat ik ook eerlijk zijn. Ik heb
gekeken bij kamp Zeist. Het is een plek van onheil en Wilders is de enige die
daar werkelijk thuishoort. Maar dan wel met de deur op slot.

Kamp Zeist. Het ligt langs de A28, tussen Soesterberg en Amersfoort, goed
verscholen tussen de bossen. Ik heb het gezien. Op de dag dat ik er kwam,
had mijn behoefte de waarheid van een ontmenselijkend beleid nogmaals en in
weer een andere gedaante onder ogen te zien mij naar dit kamp gedreven.
Kamp Zeist, belichaming van een met oerwoud aan regels ondoordringbaar
gemaakt beleid dat mensen, vanwege hun door onze xenofobe wetten niet
toegestane aanwezigheid in dit land, opsluit. Stel je voor! Een Afrikaan als
buurman! Stel je voor, zomaar iemand die hier ‘alleen maar’ is gekomen omdat
hij honger heeft. Een ‘economische’ vluchteling. Dat is toch geen reden voor
asiel! Of die vrouw die helemaal geen politieke motieven heeft, aldus de IND,
alleen maar persoonlijke, want zij is slechts verkracht en dat is een schande
in haar land dus zij kan niet meer terug. Ja, stel je voor. En hoe durven die
‘asielhoppers’ nu te zeggen dat zij zich bedreigd voelen, nu zij in kamp Zeist
zijn opgesloten in afwachting van hun uitzetting? Had dan meegewerkt! Was
dan weggegaan! En wat nu ‘bedreigd’? Alleen een Wilders heeft het recht
zich bedreigd te noemen! En er wordt toch voor hen gezorgd? Ze krijgen
toch te eten? Alles wordt toch voor hen geregeld? Het vliegtuig staat klaar,
alleen nog even die handtekening!

Denkend aan dit alles, zocht ik de ingang van het kamp. Ik reed langs het
militair luchtvaartmuseum waar het vliegend wapentuig met trots wordt
uitgestald. Dan verder, een stuk verder, en daar vond ik het:
‘Detentiecentrum Zeist’. Dat was voor de verandering nu eens niet moeilijk en
wel zo duidelijk. Adres: Richelleweg 13.
‘Verboden Toegang. Gevaarlijk. Bewaking met honden’. Ik ging de korte weg
naar het toegangshek op. Meteen kwam er een bewaker op me afgelopen.
Wilde me vast vragen wat ik kwam doen en of ik iets zocht.
Ja! De menselijkheid! Maar dan was ik zeker niet aan het goede adres. Ik
besloot te keren en gebaarde dat ik kennelijk verkeerd was gereden want ik
hoefde die lakei in uniform niet zo nodig te spreken en er viel daar bij de
ingang geen cellencomplex te bespeuren. Ik wist de man af te wimpelen. Maar
waar was het dan wel? Nog wat verder reed ik, en opnieuw tegen een verbod
op: ‘Schietterrein. Levensgevaarlijk. Verboden Toegang. Schietoefeningen en
niet gesprongen munitie. TANKS’
Maar deze dag was het stil. Er werd niet geoefend. Maar wanneer wel en hoe
vaak? Hoe vaak wordt die mensen in hun cel schrik aangejaagd door
geweervuur, door bommen die afgaan, door het ronken van tanks, de geur van
buskruit? Hoe vaak worden die mensen daarbinnen aan echte oorlogssituaties
herinnerd omdat onze soldaatjes weer even met die rommel mogen spelen?
Want je weet maar nooit wanneer ons vredig land in oorlog wordt gestort.
Onze grote vriend Wilders zal geen hinder hebben van de oefeningen. Hij
heeft er niets te vrezen. Hij loopt er gewoon de deur uit, bekonkelt de hele
dag zijn misselijkmakende politieke strategieën in Den Haag en brengt er dan
hooguit de nacht door, dromend van het spuiten van de champagne.

Maar ík ontkurk de champagne pas als al die opgesloten onschuldigen hun
vrijheid terug krijgen. Ik laat de kurk niet eerder knallen dan dat alle
‘detentiecentra’ met de grond gelijk zijn gemaakt. Ja, mijn champagne komt
pas tevoorschijn als de mensenrechten weer worden gerespecteerd. Als
‘vrijwaring van angst’ en ‘vrijwaring van armoede’ niet alleen nog maar
stoffige geschreven regels zijn die slechts door een handjevol voor
staatsgevaarlijk uitgemaakte idealisten zoals mijzelf van waarde worden
geacht.
Van het champagnecitaat van Wilders had ik tijdens mijn speurneuzerij rond
kamp Zeist nog niet gehoord. Ik dacht alleen maar ‘Hoe krijgen we ooit die
mensen hieruit?’, terwijl ik daar liep en de geur van dennenbomen inademde.
Een geur die me niet eerder zo vals had toegeschenen. In de buurt moest een
begraafplaats zijn, had ik gezien. De hele omgeving ademt er de dood, als je
er open voor staat om het op te merken. En nu, ik was er helemaal voor
teruggereden, had ik het gevonden en liep langs het hek. Het buitenste hek.
Het was nog maar het buitenste hek. Daarbinnen was nog een hek. Dan
manshoge rollen NATO prikkeldraad. Dan nog een hek, net als bij
Zestienhoven afgeschermd met dat legergroene zeil. En daarachter kon ik nog
net de bovenkant van de witte barakken zien. Schuin aflopende daken met
golfplaat bedekt. De barakken bestonden kennelijk uit twee verdiepingen, de
bovenste voorzien van gesloten rolluiken. Van de onderste kon ik nog net de
getraliede ramen zien, en dat er stapelbedden stonden, elke cel voor meer
personen, klein, ze leken me niet meer dan twee meter breed. Uit informatie
over kamp Zeist wist ik dat de mensen daar om de tijd dat ik er liep, half zes
in de middag, al ‘achter de deur’ zaten.
Wel zo rustig. Doodt u de tijd maar met televisie kijken, daar hebben wij in
voorzien. Dan mag u zien wat u mist, wat u niet krijgen kunt. En als u er
genoeg van heeft, kijkt u dan naar buiten, waar onze burgers genieten van de
vrije natuur.

Terwijl ik mijn notities maakte, jogden regelmatig mensen langs. Ze keken
even naar me, met steeds weer diezelfde vragende blik; ‘Valt er hier iets te
zien?’ Ja, er valt iets te zien. Hoge toegangspoorten. Camera’s. Hiermee
verdedigt ons land zich tegen ‘ongewenste elementen’, tegen ‘terrorisme’,
tegen een dreiging van buitenaf die door de opgesloten ‘gelukzoekers’ wordt
vertegenwoordigd. Want laten we wel wezen; wie geluk zoekt, is gevaarlijk.
Zoeken naar geluk? Dat is toch crimineel? Toch? Behalve natuurlijk waar het
gaat om ‘pioniers’ en ‘kolonisten’, onze ‘ontdekkingsreizigers’. De avonturiers
van het westen hadden immers nooit kwaad in de zin. Zij veroverden de
wereld en brachten er ‘beschaving’ en nu is de wereld van ons en dat is
logisch, nietwaar?
Laat ik het zo zeggen; De buren in de cel naast Wilders hebben net zoveel
rechten als hij. Rechten die heten ‘ondeelbaar’ en ‘universeel’ te zijn. Kiezen
of delen dus. En aan delen lijken wij hier in Nederland, in heel Europa, een
hartgrondige hekel te hebben. En dat ligt niet alleen aan Wilders. En ook niet
alleen aan Verdonk. Het ligt aan alle regerende partijen die hen voorgingen en
die net zo verantwoordelijk zijn voor de huidige wetgeving. Opsluiten die lui,
om hen de waarde van vrijheid bij te brengen. Genade? Een hek met
schrikdraad rond het Binnenhof! Een uurtje luchten per dag op het plein,
maar dan wel met z’n allen want als er eentje niet naar buiten wil, gaat het
feest niet door. Ja, precies hetzelfde regime als in kamp Zeist. Daar heeft u
recht op, want u heeft dezelfde rechten als deze gevangenen.
Ach, wat zal het uithalen, deze fantasie, zolang niet de daad bij het woord
wordt gevoegd. Wat zou het helpen als ik daar bij kamp Zeist, in mijn eentje
tegenover zoveel be’veilig’ing, mijn vuist ten hemel hief en riep ‘Vrijheid voor
allen!’? En dus zwaaide ik, beschaamd, naar gevangenen die mij voorbij zagen
lopen. Beschaamd, omdat zij net zoveel recht op mijn vrijheid hebben als ik,
of andersom: ik net zoveel recht om het niet te hebben als zij. Ik zou willen
dat het nut had om zo te redeneren, maar voor nu leken zij daarbinnen blij
met een voorbijganger die hen opmerkte en naar hen zwaaide want er werd
direct terug gezwaaid. Ik hoorde kievieten kletsen, lijsters en roodborstjes
zingen, maar vanuit daarbinnen hoorde ik niets. Potdicht zat het er. Dicht
genoeg om het gekwinkeleer niet te horen maar de schietoefeningen wel,
voelbaar als elke klap weer een slag in het gezicht. Levend begraven.

Nog eenmaal reed ik na afloop langs de ingang van kamp Zeist. Er stond een
man in duur pak, oplettende blik, mobiel te telefoneren. Nee, dit was geen
gevangenisbewaker. Dit was een lijfwacht van onze eenzame held, die
kennelijk in aantocht was. Even verderop, bij de ingang van het schietterrein,
een patserige gepantserde donkerblauwe wagen met daarin een dito man in
dito pak met dito oplettende blik en dito mobiele telefoon. Er wordt hard
gewerkt aan de veiligheid van dit land!

Joke Kaviaar 18-04-2005

(geplaatst op 05-05-2005)

terug naar boven